นวัตกรรม ..การคิดเชิงออกแบบ

นวัตกรรม
กระบวนการง่ายๆ ที่เรียกว่า Design Thinking
เเชร์ (Share)

นวัตกรรม สร้างจากการคิดเชิงออกแบบ

นวัตกรรม มีความสำคัญในแง่ของ ความสามารถที่จะช่วยตอบโจทย์ลูกค้าให้ได้ดียิ่งขึ้น สร้างงาน สร้างรายได้ และผลักดันให้ธุรกิจเติบโตต่อเนื่อง นวัตกรรม ที่ดี มีคุณภาพ และประสบความสำเร็จหลายๆ อย่าง ถูกสร้างผ่านกระบวนการง่ายๆ ที่เรียกว่า Design Thinking หรือ การคิดเชิงออกแบบ ซึ่งในปัจจุบัน ถูกนำมาใช้ในธุรกิจต่างๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจส่วนตัว ธุรกิจขนาดย่อม ธุรกิจที่เป็น Start Up และองค์กรขนาดใหญ่ ในหลายๆ ประเทศทั่วโลก

ตัวอย่างการใช้งาน Design Thinking  ที่คนพูดถึงกันมากที่สุดคือ Airbnb

ในช่วงที่ Airbnb  เปิดใหม่ๆ และมีผลประกอบการที่ย่ำแย่ มียอดขายแค่อาทิตย์ละหกพันบาท เจ้าของบริษัทจึงตัดสินใจออกไปพบปะเเละพูดคุยกับลูกค้า เขาให้ลูกค้าลองเล่นเว็บไซต์ของ Airbnb ให้ตัวเขาเองดู ..และนั่น ทำให้เขาพบว่า สาเหตุหลักที่ทำให้ลูกค้าไม่ใช้บริการของ Airbnb คือ.. ‘ภาพไม่สวย’..

‘ภาพไม่สวย’ ? ..ใครจะไปคิดว่าสิ่งที่เขาค้นพบด้วยตัวเองในวันนั้น จะเป็นกุญแจสำคัญที่เพิ่มรายได้ให้กับบริษัทเป็นเท่าตัว  และต่อเนื่องจนกลายเป็นบริษัทหลายพันล้านดอลล่าในช่วงเวลาต่อมา

และนี่ คือกระบวนการของ การคิดเชิงออกแบบ หรือ Design Thinking ทั้ง 5 ขั้นตอนครับ

นวัตกรรม เเละขั้นตอนการคิดเชิงออกเเบบ
5 ขั้นตอนของการคิดเชิงออกเเบบ

.

Empathize (เข้าอกเข้าใจ)

ขั้นแรกคือ การทำความเข้าใจเกี่ยวกับปัญหาได้อย่างถ่องแท้ จากทุกมุมมองของผู้ใช้หรือลูกค้ากลุ่มเป้าหมาย ขั้นตอนนี้เริ่มจากการสังเกต และการถามผู้ใช้งาน โดยเฉพาะคำว่า ‘ทำไม’ ซ้ำหลายๆ รอบ คำถามหลักที่เราต้องตอบก็คือ ‘ผู้ใช้คือใคร’ และ ‘ผู้ใช้ต้องการอะไร’ ข้อดีของ ‘Empathize’ ก็คือการหาคำตอบที่ถูกออกแบบ ให้เริ่มจากศูนย์ (0) โดยไม่ใช้สมมติฐาน หรืออคติส่วนตัวเข้ามาเกี่ยวข้อง

เปิดใจรับฟังปัญหา อย่าตีกรอบ หรือตัดสินปัญหาด้วยมุมมองของเราเพียงฝ่ายเดียว เอาใจเขา มาใส่ใจเรา เข้าไปซึมซับในสถานที่ และประสบการณ์จริง

พูดคุย สัมภาษณ์ เพื่อหาข้อมูล และ ‘Insight’ ให้ได้ลึกและชัดเจนที่สุด อย่าเพิ่งคิดแนวทางแก้ไขปัญหาตั้งแต่แรก เพราะไอเดียที่ได้อาจจะไม่ได้แก้ไขปัญหาจริงๆ ที่เกิดขึ้นก็เป็นได้

Define (ระบุปัญหา)

ระบุหรือบ่งชี้ปัญหาอย่างชัดเจน คือการสรุปข้อมูลจากขั้นตอนที่แรก เพื่อนำมาอธิบาย ‘ปัญหาของผู้ใช้’ ออกมาให้ชัดเจนที่สุด การสรุปปัญหาของผู้ใช้ที่ดี ต้องระบุให้ได้ว่า ‘ใคร’ ‘อะไร’ ‘ทำไม’ ‘เมื่อไร’ และ ‘ที่ไหน’ ด้วย

เช่น นักสำรวจกลุ่มนี้ ต้องการได้ที่พักในราคาที่ไม่สูงมาก เนื่องจากต้องเดินทางไปหลายแห่งในทวีปยุโรป ในช่วงฤดูร้อน และต้องบริหารค่าใช้จ่ายให้อยู่ในงบประมาณ

Ideate (เสนอความคิด)

การนำเสนอแนวความคิด และแนวทางการแก้ไขปัญหาในรูปแบบต่างๆ จากหลากหลายมุมมอง และอาจจะมาจากหลายวิธีการ เพื่อที่จะใช้เป็นฐานข้อมูล และนำมาสรุปเลือกว่า ความคิดไหนที่น่าจะนำไปทดลอง

ในขั้นตอนนี้ ควรที่จะมี 4-5 คนต่อหนึ่งกลุ่ม เพื่อใช้ในการ ‘ระดมสมอง’ และร่วมกันหาความคิดใหม่ๆ มาแก้ปัญหาที่ระบุไว้ในข้อที่แล้ว ยิ่งถ้าได้ความคิดแบบนอกกรอบ ก็จะยิ่งดี

  • อย่าประเมินความคิดของคนอื่น เพราะจะเป็นการบล็อกความคิดสร้างสรรค์ และทำลายบรรยากาศภายในทีม
  • ไม่ต้องประเมินความคิดของตนเองเช่นกัน คิดอะไรออก ให้เขียนลง ‘Post it’ และพูดออกมาเลย
  • ความคิดที่ดูธรรมดา อาจกลายความคิดที่สุดยอดได้
  • ให้เน้นปริมาณก่อน ยังไม่ต้องเน้นคุณภาพมากไป
  • ต่อยอดความคิดซึ่งกันและกัน

นวัตกรรม หรือสิ่งที่ดีที่สุด ที่ใช้ในการแก้ไขปัญหา อาจไม่ได้มาจากความคิดเพียงความคิดเดียว แต่เป็นการผสมผสานหลากหลายความคิดให้ออกมาเป็นแนวทางสุดท้ายที่ชัดเจน โดยการนำสองถึงสามความคิดที่น่าจะได้ผลที่สุด หรือ ทำได้จริงมากที่สุด มาสรุปรวมก็ได้

การระดมความคิด ช่วยทำให้มองปัญหาได้อย่างรอบด้าน และละเอียดขึ้น รวมถึงหาวิธีการแก้ปัญหาที่รอบคอบมากขึ้นด้วย

Prototype (สร้างต้นแบบ)

สร้างต้นแบบเพื่อนำไปทดสอบ ก่อนที่จะนำไปผลิตเพื่อเข้าสู่ตลาด หรือเพื่อนำไปใช้งานจริง ไม่ว่าจะเป็น นวัตกรรม ที่เป็นสินค้า บริการ หรือแนวทางปฎิบัติที่ได้เลือกไว้ก่อนหน้านี้แล้ว

ไม่ควรลงทุน หรือใช้เวลามากเกินไปในการสร้างต้นแบบ สิ่งที่ต้องให้ความสำคัญมากกว่าคือ การเรียนรู้เพื่อมาปรับปรุงเพิ่มเติม ต้นแบบที่ดีต้องสามารถเป็นตัวแทนของ ‘ความคิด’ ได้’ เพราะจะทำให้รู้ได้ว่า ส่วนไหนของความคิด ที่ผู้ใช้หรือลูกค้ากลุ่มเป้าหมายชอบหรือไม่ชอบ และ ทำไม

Test (ทดสอบ)

นำต้นแบบไปใช้จริงเพื่อทดสอบประสิทธิภาพ ตลอดจนประเมินผล เพื่อศึกษา ข้อดี ข้อเสียที่เกิดขึ้น และนำมาปรับปรุงแก้ไข ก่อนนำไปใช้จริงอีกครั้ง

สิ่งสำคัญในการทำการทดสอบคือ การเก็บข้อมูลอย่างรวดเร็ว ต้องมีการเปลี่ยนแปลง ปรับปรุง และแก้ไข ซ้ำกันหลายรอบจนได้คำตอบที่ดีที่สุด ที่ชี้ให้เห็นว่า ‘อะไรคือสิ่งที่ใช่จริงๆ’ และ ‘อะไรคือสิ่งที่ต้องปรับปรุง’ จากมุมของผู้ใช้หรือลูกค้ากลุ่มเป้าหมาย

ใช้หลัก 3Fs คือ Fail Fast, Fail Cheap, Fail Forward

..รีบลงมือทำ อย่ามัวแต่ เงื้อง่าราคาแพง รีบใช้ต้นแบบที่ถ่ายทอดความคิดออกมา ให้เป็นสิ่งที่จับต้องได้ แล้วนำไปทดสอบ หรือทดลองอย่างรวดเร็ว

หรือจะใช้หลัก ‘Stop Talking, Start Doing’ ก็ได้เช่นกัน อย่ามัวแต่พูดและวางแผน ..รีบลงมือทำ รีบล้มเหลวจากสิ่งเล็กๆ จะได้เรียนรู้ เพื่อที่ป้องกันการล้มเหลวที่ใหญ่กว่า

จากทั้ง 5 ขั้นตอนของ Design thinking หรือ การคิดเชิงออกแบบ นั้น จะเห็นได้ว่า

ขั้นตอนที่หนึ่งและสอง (Empathize และ Define) เป็นขั้นตอนในการทำความเข้าใจปัญหาอย่างถี่ถ้วน และลึกซึ้ง

ขั้นตอนที่สาม (Ideate) คือขั้นตอนในการใช้ความคิดสร้างสรรค์ จากมุมมองหลายๆ ด้าน

ขั้นตอนที่สี่และห้า (Prototype และ Test) เป็นเรื่องของการพัฒนาต้นแบบ ที่สามารถเป็นตัวแทนของความคิด และนำไปทดสอบกับสถานการณ์จริง เพื่อรวบรวมทุก ‘Insight’ มาสร้าง นวัตกรรม ที่สามารถตอบโจทย์ได้จริงๆ

ดังนั้น สมาชิกภายในทีมควร มาจากหลายส่วนงานเช่น Business, R&D , Service, และ Supply Chain  เพราะจะทำให้ได้ความหลากหลายของมุมมอง เพื่อเป็นการ “เปิดใจ ต่อยอด เเละลงมืออย่างรวดเร็ว”

“การออกแบบ ไม่ได้เป็นแค่การสร้างสิ่งของหรือสิ่งประดิษฐ์ใหม่ๆ เท่านั้น แต่คือความพยายามที่จะเปลี่ยนแปลงสถานการณ์หรือสภาพแวดล้อมในปัจจุบันให้เป็นไปตามที่เราคาดหวังไว้ในอนาคต” (Simon 1968)

เนื่องจาก Design Thinking หรือ การคิดเชิงออกแบบ เป็นการทำความเข้าใจต่อสิ่งต่างๆ อย่างลึกซึ้ง โดยมีผู้ใช้หรือลูกค้าเป็นศูนย์กลาง จากนั้น จะรวบรวมความคิดสร้างสรรค์ และมุมมองจากหลายๆ ฝ่าย มาสร้างแนวทางการแก้ไข เพื่อนำไปทดสอบและพัฒนาอย่างรวดเร็ว จนได้สิ่งที่สามารถตอบโจทย์ให้กับผู้ใช้หรือลูกค้าได้จริงๆ ..ทุกวันนี้ Design Thinking จึงถูกนำมาใช้เพื่อเป็นเครื่องมือหลักของการสร้างนวัตกรรม ในส่วนต่างๆ ของธุรกิจไม่ว่าจะเป็น Product, Service, Operational Process, Business Strategy รวมถึง Business Model ในองค์กรหลายๆ แห่งทั่วโลก ทั้งที่มีขนาดเล็ก และขนาดใหญ่ซึ่งรวมไปถึง บริษัทอย่าง Google, Apple, Phillips, P&G และ Airbnb ด้วย

.

เนื้อหาเพิ่มเติมและหนังสือที่เกี่ยวข้อง

.

ร้านหนังสือ [BOOKSHOPS]

.

กดปุ่มเพื่อติดตาม

(Click to follow)


เเชร์ (Share)

<Reference list is on ABOUT US page>